Doświetlanie koleusa – siew i zima pod lampą

Koleus radzi sobie na zwykłym świetle z okna dłużej, niż wielu sądzi. Ale kto sieje wcześnie albo chce utrzymać kolory przez ciemną zimę, skorzysta na lampie. Dobra wiadomość: nie potrzebujesz drogiej lampy do roślin. Zwykła biała lampa LED daje dokładnie to światło, którego koleus potrzebuje. Pokazali to wielokrotnie i naukowcy, i hobbyści z miernikami światła. Tutaj omawiamy, kiedy doświetlanie jest potrzebne, co kupić i jak używać go właściwie.

Czy koleus potrzebuje lampy do roślin?

Żeby przetrwać zimę, koleus nie potrzebuje dodatkowego doświetlania. Jasne okno wystarczy, żeby roślina przespała ciemną porę roku. Ale lampa naprawdę pomaga w dwóch sytuacjach.

Siew, gdy dni są krótkie – młode rośliny kiełkujące w zimowych ciemnościach robią się wyciągnięte i blade bez dodatkowego światła. Im wcześniej w roku siejesz, tym ważniejsza jest lampa. W naszym klimacie przez całe zimowe półrocze jest w praktyce koniecznością.

Kolor i wzrost zimą – roślina, która ma dalej rosnąć i trzymać kolor, gdy dni są najkrótsze, potrzebuje więcej światła, niż daje okno. Pamiętaj, żeby nawozić tylko te rośliny, które stoją pod doświetlaniem.

Więcej o samym siewie znajdziesz w artykule Jak siać koleus, a o zimowym spoczynku w artykule Zimowanie koleusa.

Czy to musi być lampa do roślin?

Nie. Rośliny wykorzystują energię światła, nie kolor, który widzimy. Zwykła biała lampa LED zawiera wszystkie długości fal, których roślina potrzebuje. Badania pokazują zresztą, że białe światło sprawdza się lepiej niż różowofioletowe lampy specjalne, które świecą tylko na czerwono i niebiesko.

Szwedzcy hobbyści zmierzyli prawdziwymi miernikami światła zarówno zwykłe lampy LED, jak i lampy do roślin – a wyniki są jednoznaczne. Zwykła biała lampa LED dawała więcej światła dla roślin niż markowe lampy sześć razy droższe. Najtańsze białe lampy z marketów pobiły do tego kilka produktów sprzedawanych jako „lampa do roślin”. Słowo „lampa do roślin” na pudełku nie mówi więc nic o świetle. Decydują moc lampy, odległość i godziny.

Przy zakupie lampy uważaj na dwie pułapki.

Najtańsze fioletowe lampy. Wyglądają profesjonalnie, ale często dają tak mało światła, że rośliny nigdy nie dostają tego, czego potrzebują. Zwykła biała lampa daje więcej światła, a do tego przyjemniej mieć ją w pokoju.

Lampy do roślin, które dają za mało światła. W pomiarach kilka z nich dawało mniej więcej połowę światła zwykłego LED-a o tej samej mocy, a i tak kosztowało więcej.

A liczba kelwinów? Opisuje tylko, czy światło wygląda dla oka ciepło czy zimno. Wybierz odcień, który ci odpowiada w pokoju – rośliny nie zauważą różnicy.

Ile światła potrzebują twoje koleusy

Decyduje łączna dawka światła na dobę. Moc lampy, odległość od rośliny i liczba godzin działają razem. Trzy rzeczy do zapamiętania, jeśli chcesz doświetlać.

Licz około 10 watów LED na 25×25 cm powierzchni uprawy.

Odległość znaczy więcej, niż się wydaje. Jeśli podwoisz odległość, roślina dostanie tylko jedną czwartą światła. Zawieś lampę około 10 cm nad siewem i podnoś ją w miarę wzrostu roślin. Nad większymi roślinami wystarczy około 20 cm.

Niech lampa świeci 10–16 godzin na dobę – 16 dla siewu w zimowych ciemnościach, a rośliny, które dostają też światło dzienne w oknie, zadowolą się około 10. Dużo godzin światła sprzyja wzrostowi liści zamiast kwitnienia.

Wiele osób myśli, że koleus wymaga dużo światła. W rzeczywistości to roślina o małych wymaganiach świetlnych, której wystarcza ułamek tego, czego potrzebują rozsady warzyw. Więcej światła nie zawsze znaczy lepiej. Rośliny, które dostają go za dużo, odpowiadają ciemniejszymi i mniejszymi liśćmi. Prosta lampa w odpowiedniej odległości daje więc często ładniejsze rośliny niż niepotrzebnie mocna.

Jaką lampę kupić?

Zwykła biała lampa LED (E27) o mocy 15–20 watów to najprostszy zakup na małą powierzchnię siewu albo pojedynczą roślinę. Wybierz znanego producenta z wysoką podaną jasnością w lumenach. Lampka z klipsem albo lampka biurkowa świetnie sprawdzi się jako oprawa.

Listwa LED albo oprawa LED pasuje na długie, wąskie powierzchnie, jak parapety i półki, zamiast kilku zwykłych lamp w rzędzie.

Masz stare świetlówki? Istniejące świetlówki świetnie nadają się do siewu, więc nie wyrzucaj niczego, co świeci. Świetlówki znikają jednak z handlu i przy nowym zakupie najprościej wybrać LED.

Więcej wskazówek o wyposażeniu do siewu i uprawy znajdziesz w artykule 5 przydatnych akcesoriów.

IKEA VÄXER zniknęła. Oto, co kupić zamiast niej

IKEA SOLHETTA LED E27 1521 lumenów to najbliższy następca na półce IKEA. Sprawdza się równie dobrze do siewu, jak do zimowania roślin z zachowaniem kolorów.

Airam Superlux 20 W to zupełnie zwyczajna lampa domowa i zwycięzca testów w pomiarach szwedzkich hobbystów. Bije większość lamp sprzedawanych jako lampy do roślin.

Jak robimy to sami

Siejemy pod doświetlaniem od wczesnej zimy, z lampą tuż nad siewem, włączoną od rana do wieczora. Pod tymi samymi lampami rosną potem sadzonki, a lampy pomagają też utrzymać kolor roślin, które mają się pokazywać w zimowym oknie. Reszta kolekcji stoi w jasnych oknach i odpoczywa do wiosny.

FAQ

Czy koleus potrzebuje lampy do roślin zimą?

Nie, nie do przeżycia. Jasne okno wystarczy na zimowy spoczynek. Lampa jest potrzebna tylko wtedy, gdy siejesz w zimowym półroczu albo chcesz dalszego wzrostu i mocnych kolorów w środku zimy.

Czy muszę kupić specjalną lampę do roślin dla koleusa?

Nie. Zwykła biała lampa LED daje dokładnie to światło, którego koleus potrzebuje. Licz około 10 watów na 25×25 cm powierzchni uprawy. Decydują moc lampy, odległość i godziny. Nie to, czy na opakowaniu jest napis „lampa do roślin”.

Jak daleko od rośliny ma wisieć lampa i jak długo świecić?

Około 10 cm nad siewem i około 20 cm nad większymi roślinami. Podnoś lampę w miarę wzrostu roślin, bo światło szybko słabnie z odległością. Niech świeci 10–16 godzin na dobę. Im mniej światła dziennego dostają rośliny, tym więcej godzin potrzeba.

Artykuły